Etnografska zbirka

Bogatsvo kompleksnih muzeja u koje spada i Istorijski muzej Srbije ogleda se u diverzitetu zbirki i fondova koji iz različitih perspektiva doprinose opštoj slici kontinuiteta života na jednom kulturno-istorijskom prostoru. Etnografska zbirka Istorijskog muzeja Srbije formirana je sa prvim prikupljenim etnografskim materijalom u sam osvit njegovog osnivanja i po svom obimu i sadržaju čini značajan deo ukupnog muzeјskog fonda.

Etnografski muzej. Predmeti koji prikazuju svakodnevni život, običaje i društveni kontekst stanovništva Srbije tokom 19. i 20. vijeka — dio etnografskih zbirki istorijskih muzeja.

Etnografski predmeti Istorijskog muzeja Srbije odnose se kako na sferu javnog, tako i privatnog života, ali se možda njihov najznačajniji doprinos matičnoj instituciji i njenoj osnovnoj svrsi čuvanja i izlaganja kulturno-istorijskog blaga nacije ogleda u pružanju svojeg vrstnog uvida u oblast svakodnevnog života, u takozvanu istoriju „običnih ljudi“. Ova oblast do skoro nije bila predmet interesovanja društvenih i humanističkih nauka, pa je samim tim i bivala izostavljena iz institucijskih naučno-kulturnih okvira i muzeјskih postavki.

Upravo se iz etnografskih predmeta mogu čitati opšta društvena uslovljenost i uređaj koji prodire u sferu svakodnevnog života. Na primer, na osnovu vrste ženske nošnje i načina njenog ukrašavanja može se zaključiti da li je osoba koja ju je nosila bila udata ili ne, kojem društvenom sloju je pripadala, kakvo joj je bilo imovinsko stanje, kojoj etničkoj ili regionalnoj grupi je pripadala, kao i kojoj je veroispovesti pripadala.

Osim shvatanja odeće kao oznake identitetskih kategorija, njeno proučavanje može dati odgovore i na uža, specijalistička pitanja od društvene važnosti, kao što su odnos određene kulture prema ženskom telu uopšte, istorija rodne (ne)ravnopravnosti, politizacija i hijerarhizacija odnosa među polovima, i slično.

Etnografske predmete stoga treba posmatrati kao neiscrpnu građu za različite vrste istraživanja koja doprinose boljem razumevanju opšteg društvenog ustrojstva i, u užem smislu, zapostavljenih aspekata istorije koji su ostali u senci velikih bitaka, istorijskih događaja i vladajućih struktura.

Etnografski muzej. Predmeti koji prikazuju svakodnevni život, običaje i društveni kontekst stanovništva Srbije tokom 19. i 20. vijeka — dio etnografskih zbirki istorijskih muzeja.

Etnografski muzej. Predmeti koji prikazuju svakodnevni život, običaje i društveni kontekst stanovništva Srbije tokom 19. i 20. vijeka — dio etnografskih zbirki istorijskih muzeja.

Etnografska zbirka Istorijskog muzeja Srbije odražava i različite faze razvoja kroz koje je prolazila nauka o etnologiji i antropologiji kod nas, kao njena matična disciplina. Romantičarsko shvatanje kulture i tradicije kao pretežno narodnog, seoskog stvaralaštva preovlađivalo je do pre nekoliko decenija u jugoslovenskim i srpskim naučnim krugovima, dok se u muzeјskim postavkama ovaj koncept zadržao i znatno kasnije.

Stoga u Etnografskoj zbirci nalazimo veliki broj predmeta seoske provenijencije. Međutim, brojni predmeti iz oblasti građanske kulture XIX i XX veka koje zbirka poseduje svedoče o postupnom proširivanju prvobitnog koncepta kulture i na urbane fenomene, što se dogodilo kako u nauci, tako i u muzejskoj praksi.

Izvor: https://nmks.rs/